عضویت در کانال تلگرام کی آشیان
 
در حال بارگذاری...
نام

پیام

شکلک ها
        
        
       
ميراث فرهنگيشنبه، 8 ارديبهشت، 1386 749keyashiyan

"آب انبارها" در كاشان كه ‌آميزه‌اي ‌از هنر، معماري و تقدس‌ را فراروي دوستداران‌ آثار كهن عرضه مي‌كنند، هنوز هم سخاوتمندانه مايه‌ حيات را به مسافران ديار تفديده كوير پيشكش مي‌كنند.
كاشاني‌ها همواره در ساخت آب‌انبارها ذوق و سليقه‌اي خاص به خرج داده‌اند كه تزئينات آب انبارها گواه اين ادعاست.


بسياري از مردم كويرنشين سالها پس از ايجاد شيوه‌هاي نوين آبرساني، روش سنتي تامين ‌آب آشاميدني از آب انبارهاي قديمي را از ياد نبرده‌اند و در گوشه‌ و كنار بافت قديمي كاشان هنوز آب انبارهايي وجود دارد كه مايه حيات را به طالبان خود هديه مي‌كند.
قدمت برخي آب‌انبارهاي كاشان به دوران صفويه و بعد از آن برمي‌گردد كه ساختمان آنها ساده و به دور از تزئينات معماري همچون كاشيكاري و سردرهاي تزئيني است.
در بازار تاريخي كاشان آب‌انبار "حاج سيد حسين صباغ" ، يكي از شاهكارهاي برجسته معماري هنوز پابرجاست كه به لحاظ معماري خاص، بزرگي و گنجايش آب، از آثار ارزشمند مجموعه بافت كهن كاشان محسوب مي‌شود.
كارشناسان ميراث فرهنگي اين اثر را نمونه‌اي كم نظير درمعماري آب انبارهاي كشور مي‌دانند كه ‌اثرهاي هنري و معماري از قبيل مقرنس كاري تزئينات سردر از ويژگي‌هاي آن است.
آب انبار "حكيم هارون" واقع در "درب گلان" كاشان نيز از ديگر آب‌انبارهاي مشهور كاشان است كه باني و سازنده آن يك طبيب كليمي به نام "حكيم هارون" بوده است.
درمحل برداشت اين آب‌انبار، دو شيرآب يكي براي استفاده مسلمانان و ديگري براي استفاده اقليت كليمي‌هاي محل تعبيه شده بوده است. جالب آنكه اين طبيب كليمي آب انبار را به نذر حضرت اباعبدالله‌الحسين(ع) بنا كرده‌است.
يك محقق كاشاني دوستدار ميراث فرهنگي معتقد است آب انبار يك فضاي فيزيكي نيست، بلكه يك ارزش است كه در گذشته قابل احترام بوده ، چون كار حفظ و نگهداري از مايع حيات "آب" را انجام مي‌داده ‌است.
"مسعود عطارها" به خبرنگار ايرنا گفت: كلمه "آب‌انبار" با واژه "سقايت" كه به معني و مفهوم توزيع آب شرب براي رضاي خدا بين شهروندان و سوگواران حضرت امام حسين (ع) است ، همواره مانوس بوده ‌است.
وي افزود: زلزله مهيبي كه در سال ‪ ۱۱۹۲‬ه.ق. در كاشان رخ داد، تقريبا همه شهر را ويران كرد، اما به علت سازه منحصربه فرد و نوع معماري خاص آب انبارها بسياري از آنها سالم ماندند.
عطارها خاطرنشان‌كرد: كار ساخت آب‌انبارهاي كاشان از دوره زنديه شروع شده و تعمير و مرمت ‌آنها هم ‌اكنون‌ نيزادامه دارد، امابيشترين ساخت و ساز آب انبارهاي كاشان مربوط به دوره قاجاريه است.
اين محقق ميراث فرهنگي گفت: هم‌اكنون از مجموع ‪ ۸۵‬آب‌انبار شهر كاشان ‪۳۷‬ آب انبار احيا و فعال است كه بيش از نيمي از آنها در فهرست آثارملي كشور به ثبت رسيده ‌است.
وي، آب‌انبارهاي "حاج صباغ"، "حاج شريف" ، "گذر سرفره"، "طاهر و منصور"، "دروازه‌اصفهان"، "كوشك صفي"، "پنجه‌شاه" و "كوچه سرسنگ" را از جمله آب‌انبارهاي فعال كاشان ذكر كرد.
عطارها خاطر نشان كرد: به غير از آب‌انبارهاي "حكيم هارون" و " حاج سيد حسين صباغ"كه‌ داراي چهار بادگير هستند، بقيه آب‌انبارهاي كاشان داراي يك يا دو بادگير بوده‌اند.
به‌گفته ‌وي، آب‌انبارهاي كاشان از‪۵۰‬تا‪ ۸۰‬پله دارند و ميزان حجم آبگيري آنها، بسته به نوع كوچكي و بزرگي مخزن ذخيره آب از ‪ ۵۰۰‬تا ‪ ۲۵۰۰‬مترمكعب آب است كه بزرگترين آن به لحاظ آب‌گيري آب‌انبار حاج "سيد حسين صباغ" است.
وي تصريح كرد: تمامي آب‌انبارهاي كاشان وقف عام است و بيش از ‪ ۹۵‬درصد از آنها با بناهاي مركز محله مانند مسجد ، تكيه ، حمام ، حسينيه و گذر ساخته شده‌اند.
وي گفت: آب آب انبارهاي كاشان در گذشته از آب هفت قنات و سه چشمه تامين مي‌شد، اما هم‌اكنون ‌از چشمه "صفي‌آباد" معروف به "آب شاه" درفاصله ‪ ۴۰‬كيلومتري جنوب غربي كاشان در حوالي روستاهاي "قهرود" و" جوينان" تامين مي‌شود.
به‌گفته‌وي، محل مناسبي با كمك مردم و مساعدت دستگاههاي ذيربط نيز براي آب- گيري تانكرها در جاده قمصر پيش بيني شده كه آب را براي ذخيره ‌در آب‌انبارها تحويل مي‌گيرند.
عطارها تاكيد كرد: كميته حفظ، احيا و بازسازي آب انبارهاي تاريخي كاشان براي احياي آب‌انبارها از هيچ كوششي دريغ نورزيده ‌است، تا جايي كه براي احياي زيرساختهاي شهري و بازسازي ‪۱۴‬آب‌انبار با ارسال نامه‌اي به دفتر عمران سازمان ملل درخواست كمك ‪ ۱۰۰‬هزار دلاري بلاعوض كرد.
وي يادآور شد: " كميته حفظ و احيا و بهسازي آب انبارهاي تاريخي كاشان" در سال ‪ ۷۳‬تشكيل شد و طي سالهاي اخير اقدامات اين كميته بعلت ديدگاه‌هاي برخي دستگاه‌هاي اجرايي كاشان دچار وفقه شده است.
فرمانداري، شهرداري ، شركت آب و فاضلاب، دانشگاه علوم پزشكي، دادگستري اداره‌هاي اوقاف و امور خيريه و ميراث فرهنگي اعضاي اين كميته هستند.
معاون حفظ و احياي اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كاشان نيز با تاكيد بر حفظ و نگهداري از آب انبارهاي تاريخي كاشان خبرگزاري جمهوري اسلامي گفت: بيش از يك ميليارد ريال اعتبار سال گذشته براي مرمت و بازسازي آب‌انبارهاي تاريخي اين منطقه هزينه شده ‌است.
"محمدرضاعطوف نساج" افزود: اين ميزان اعتبار صرف عمليات‌زيرسازي، خاكبرداري ،پي‌ريزي و عمليات ، نازك كاري شامل آجركاري سينگل‌ و كار تعمير و مرمت بادگير آب‌انبارها شده‌ است.
به گفته وي، بيش از ‪ ۴۰۰‬ميليون ريال فقط براي احيا و بازسازي آب انبار "ولي سلطان" كاشان هزينه شد.
مسوول بهداشت محيط كاشان هم به خبرنگار ايرنا گفت: با توجه به ‌آلوده بودن برخي آب‌انبارهاي كاشان امسال به ‪ ۱۰‬آب‌انبار مجوز آبگيري داده نشد.
مهندس "محسن فتحي مقدم" افزود: بر اساس آئين نامه مقررات بهداشتي، سقف آب‌انبارها بايد سالم و ريزش نداشته باشد.
وي نصب توري جلو بادگيرها، دفع بهداشتي ، فاضلاب محل برداشت آب، ايمني بودن دريچه‌هاي بازديد و دارا بودن حوضچه آبريز آب‌انبارها را برخي ديگر از موارد آيين نامه مقررات بهداشتي آب‌انبارها برشمرد.
اين مقام بهداشتي تاكيد كرد: محل آبگيري و آب مورد استفاده شماري از آب انبارهاي‌كاشان مورد تائيد معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي كاشان نيست.
وي به مردم توصيه كرد: آب آب‌انبارها را به ‌صورت خام براي آشاميدن استفاده نكنند، بلكه پس از جوشاندن آن را مورد استفاده قرار دهند.

آب انبار نوش آباد-عكس: ابوالفضل شاهي

لینک منبع خبر
لینک منبع عکس


منبع:

نسخه PDF :

بدون برچسب
درجه 0/5 (0%) (0 رای)

بازدیدکنندگان غیر عضو حق ارسال نظر و پیشنهاد در مورد مطالب این سایت ندارند .
برای استفاده از سرویسهای مخصوص کاربران عضو فرم عضویت را تکمیل نمائید .